Pagina's

dinsdag 30 april 2013

Cottage in de stad

Cottagen is voor mij een werkwoord, een romantisch werkwoord. 'Ik cottage' is een manier om een aantal dingen te zeggen, zoals:
- Ik kook jam of chutney.
- Ik droog kruiden
- Ik zaai planten voor de moestuin
- Ik bak brood
- Ik maak zeep
- Ik maak groenten in
- Ik werk in mijn (moes)tuin
- Ik maak kaarsen van restjes kaarsvet
- Ik brouw bier

Dat laatste is nog een wensdroom. Ik heb de spullen al in huis, maar ben nog niet aan brouwen toegekomen. De rest doe ik ieder jaar. Het hangt samen met mijn verlangen naar autarkie of iets wat daar dichtbij komt. Dat zal me nooit lukken. Maar zelfvoorzienend zijn, biologisch eten en een kleine ecologische voetafdruk zijn belangrijk voor mij

Een cottage is eigenlijk wat wij een keuterij noemen: een klein boerderijtje met een stuk grond er omheen voor het eigen levensonderhoud. Het leven in een cottage was een hard en onzeker bestaan. Een slechte oogst kon een winter vol honger betekenen. De tuin stond vol met geneeskrachtige kruiden en nuttige bloemen, zoals kamille, goudsbloem en duizendschoon. Pas later kwamen sierplanten zoals stokrozen, lupines en gewone rozen. De keuterboer hield vaak bijen en kippen en had een varken in de schuur dat in november 'op de ladder' ging.

De romantiek van de cottage bestond vooral in de ogen van de romantici met hun terug-naar-de-natuur-idealen. Onder hun invloed en die van de maatschappijhervormers werd de cottagetuin wat die nu is: een weelderige tuin vol bloemen, kruiden, groenten en fruit. En dat is het ook wat het voor mij is: ik ben immers van na de Romantiek.

Ik houd geen bijen of kippen. Daarvoor ben ik te vaak van huis. Maar nu ik in een ander huis woon met een grote tuin, wil ik wel zoveel mogelijk uit mijn tuin halen. Er staan al kruiden: salie, peterselie, oregano, tijm, citroenmelisse en bieslook. De eerste bieslook is al gedroogd. Ik heb al diverse groenten gezaaid en de spinazie en de doperwten steken hun kopjes al boven de grond. Mijn bloementuin wordt niet zo weelderig als een cottagetuin. Het blijft toch een stadstuin.

De laatste tijd maak ik ook mijn eigen yoghurt. Ik zag bij River Cottage hoe je dat aanpakt: melk aan de kook brengen en dan laten afkoelen tot je je vinger er in kunt houden zonder je erg te branden (ik las ergens dat het 40 graden moet zijn) Daarna gaat de warme melk met een deel yoghurt in een thermoskan. Na 24 uur heb je dan nieuwe yoghurt. Ik vind het verrassend, zo eenvoudig en zo lekker!

Er ligt een heel cottageseizoen op me te wachten....

vrijdag 26 april 2013

Nieuwe auto

Wat een toestand! Twee weken geleden vroeg ik een collega om mij te adviseren voor een nieuwe auto. Over een maand moet mijn auto weer gekeurd worden voor de APK. Vorig jaar ben ik gewaarschuwd door de monteur dat de uitlaat van mijn auto aan vervanging toe is. Ik wilde dus graag voor de APK een andere auto.

Mijn collega deed een grondig onderzoek en adviseerde me de Seat Mii. Het is de vervanger van mijn huidige auto, de Seat Arosa. Maar de Mii heeft een A energielabel en mijn huidige auto blijkt een F label te hebben. Het is dus een hele milieuverbetering als ik een andere, jongere auto koop.

Vanmorgen vond ik op internet een Citroën, die aan alle eisen voldeed. Mijn collega was het met me eens. Prima, dacht ik, zaterdag ga ik kijken. Het moet toch snel te regelen zijn. En toen ging ... precies vandaag ... de uitlaat van mijn auto kapot! Het is toch onvoorstelbaar dat dat precies vandaag gebeurt! Ik zag al dikke rekeningen van de garage voor een auto die ik weg wil doen. Gelukkig viel het mee.

Op advies van een van de bezoekers op mijn werk, ging ik vanmiddag naar de Kwik fit. De monteur daar bedacht een noodopslossing. Maar nu moet ik echt snel een andere auto. Ik heb geluk dat mijn collega al zoveel heeft uitgezocht. De aanschaf is daardoor een stuk eenvoudiger geworden.

Binnenkort rijd ik A-label. Ik zal nog steeds proberen om minder auto te rijden. Maar mijn ecologische voetafdruk is straks wel weer een stukje kleiner.

Het goede doel van april

Deze maand wijk ik af van mijn gewoonte om een organisatie te steunen die kinderen en vrouwen in ontwikkelingslanden helpt. Dit komt door een mail die ik kreeg van een oud-klasgenoot. Het is een droevige mail. Zijn zoontje heeft kanker.

Hij heeft zich nu voorgenomen om virtueel naar Santiago di Compostella te lopen. Een bedevaart rond zijn woonplaats. Hij loopt routes, net zo lang tot hij het aantal kilometers tot Santiago heeft gehad. Voor die kilometers wil hij gesponsord worden. Het geld dat hij verdient gaat naar KiKa. Mijn geld gaat dus deze maand naar hem.

donderdag 25 april 2013

De spanning van (voor)zaaien

Ik kreeg de tip van iemand om het voorzaaien van planten in eierdoppen. Als de eerste groei er is, kun je de schaal breken maar het plantje met de schaal verpotten. Ik wilde het wel proberen omdat mijn tuin kleigrond is. Dat is een grondsoort die kalk nodig heeft. Het is dus niet alleen een handig potje, maar ook een aanvulling voor mijn tuin. 
Het werkt niet helemaal zoals ik gehoopt had. Ik had een gaatje in de schaal moeten prikken om te zorgen dat extra water weg kan. Een paar zaden zijn gaan schimmelen. Ik rekende er op dat ik de poging zou moeten opgeven, iets nieuws zou moeten zaaien of naar het tuincentrum zou moeten voor planten die door anderen zijn gezaaid. Gelukkig ontdekte ik vanmorgen dat er in ieder geval drie zaden zijn uitgelopen. Een pompoen, een squash en een courgette. 

Ik heb nog andere zaden gezaaid: Oostindische kers, Lupine, Kattesnor en Stokrozen. Er is nu nog niks te zien en ik ben ongeduldig en ook hier weer bezorgd. De zaden heb ik zelf geoogst. Ik hoop dat ik ze goed bewaard heb. De Kattesnor en de Lupine zijn wit, de Stokrozen wit met een rood hart en de Oostindische kers is heel donkerrood. Als dit aanslaat, ben ik een eindje op weg naar het omvormen van mijn tuin van multicolor van mijn voorgangster naar een mooie combinatie van rood, wit en abrikooskleur. Ik vind het heerlijk spannend.

woensdag 24 april 2013

Tuinvisioenen

Als ik zaden zaai, komen de visioenen voorbij van een weelderige bloemen- en groententuin.

Als ik de braam opbind, zie ik de belofte in de uitlopers. En weet ik dat ik met mijn een bakje naar buiten zal lopen in de frisse ochtendlucht om bramen te plukken voor in mijn yoghurt....

Ik zie mezelf mijn tuin inlopen met een vergiet, kruiden en sla plukken en daar een lekkere tabouleh van maken. Of een kruidenomelet.

Ik zie een schaaltje verse doperwten met munt, net uit de tuin, net gepeld en heel kort gekookt. Onnavolgbaar lekker!

Ik hoor het gezoem van de bijen en het gezang van de vogels, het klapperen van de vleugels van vechtende duiven al ver voordat het begint.

Ik voel de gloeiende warmte van het vuur in mijn vuurkorf tijdens de lange zomeravonden.

En het komt er allemaal weer aan en ik kijk er naar uit. Het eerste volle jaar in mijn tuin.

dinsdag 23 april 2013

Franse vrouwen

Een tijdje geleden las ik in een tijdschrift iets over een boek van M. Guiliano; Waarom Franse vrouwen niet dik worden. Dat maakte me direct nieuwsgierig. Dus bestelde ik het boek bij de bibliotheek.

Dat is iets waar ik toch echt even de loftrompet over moet steken. De bibliotheken in de provincie Groningen hebben alle catalogi samen gevoegd. Daardoor is het nu mogelijk om uit alle bibliotheken te lenen. Je voert een reservering in op de site www.mijneigenbibliotheek.nl en het boek wordt naar de bibliotheek van je keuze gestuurd. Als het boek er is, krijg je een mailbericht. Ik vind het ideaal, deze service!

Dan het boek. Franse vrouwen eten vaak maaltijden van drie gangen. Ze eten altijd een ontbijt. Ze drinken iedere dag wijn of champagne en ze worden niet dik. Het klinkt mij tamelijk ideaal in de oren. Als ik de schrijfster goed begrepen heb, is daar een duidelijke verklaring voor. Franse vrouwen eten regelmatig, en vaak meer gangen per maaltijd, maar kleine porties. Ze drinken veel water en een beetje wijn en ze genieten er geweldig van. Ze eten ook alleen maar goede ingredienten. Eten wordt dus een feest, niet het beladen ik-moet-eigenlijk-minder dat volgens Guiliano in veel andere landen bij eten hoort. Ze vergelijkt het vooral met Amerika, waar ze veel komt.

Maaltijden van drie gangen duren vaak wel even. Onze maag heeft ongeveer 20 minuten nodig om een 'voldaan-signaal'  af te geven. Gemiddeld eten mensen 8 minuten. Dan blijf je kennelijk met een onvervuld gevoel zitten. En dan gaan mensen meer eten. Tenslotte: Franse vrouwen eten met aandacht. De tafel is mooi gedekt, de televisie blijft uit en er is geen boek of tijdschrift of krant te bekennen. Alleen het eten, alleen de smaak en vaak het gezelschap.

En dan is er nog dit: Franse vrouwen sporten niet, maar bewegen gedurende de dag. Ze maken een wandeling of nemen de trap. Goed idee voor iemand die niet van sporten houdt en zeker niet van de sportschool. Een paar eenvoudige maatregelen zouden genoeg zijn voor voldoende lichaamsbeweging. Ideaal!

Het boek spreekt me aan. Ik vind het belangrijk om een gezond gewicht te houden, maar lijnen vind ik vervelend en eigenlijk ook onzin. Het is een tijdelijke oplossing. Ik ben dol op lekker eten en ik houd van stijlvol gedekte tafels. Het lijkt me wel leuk om de komende tijd eens te eten als een Française  Goed leven en goed eten horen bij elkaar voor mij. Goed leven en gezond zijn ook. Als dat dan ook nog eens stijlvol kan, ben ik helemaal tevreden.

Gisteren ben ik begonnen. Ik liep van mijn kantoor eerst naar de supermarkt en daarna naar de auto. Thuisgekomen zette de auto op een parkeerplaats verderop, zodat ik een wandelingetje had naar huis. Toen ik uit de auto stapte, rook ik meteen de geur van een bbq. Bij de vijver zat een groepje studenten met een mini-bbq wat vlees te roosteren. Verderop zaten twee meiden tegen een boom te lezen en aan de waterkant zaten vissers. Een heerlijk stadse aanblik. Ik dacht: 'Het is nu officieel, de lente is begonnen.'

Als voorgerecht at ik vanavond een kommetje wortelsoep met toast van speltbrood. Daarna bakte ik twee kleine aardappels en kookte ik 100 gram spitskool met wat zout en peper sajaroom en karwijzaad. Mijn toetje bestond uit vier stukjes stoofpeer uit mijn voorraad met wat opgeklopt eiwit in plaats van room. Het eigeel wil ik gebruiken voor mijn favoriete toetje: warme appel met vanillesaus. Daarbij had ik een lekker glaasje witte wijn en een glas water. De tafel was gedekt en ik had mooie muziek op staan.


Ik zat echt vol. Ik heb de helft van de toast laten staan en een deel van de kool. Die zal ik binnenkort hergebruiken. Ik denk dat ik vandaag pasta bij maak en een kaassaus. Dan heb ik meteen mijn diner bedacht:
- toast met olijventapenade en wat mozzarella
- pasta met spitskool en kaassaus
- warme appel met vanillesaus

Ik zal niet iedere dag tijd hebben om zo te eten. Als ik 's avonds weer weg moet, is het misschien handig om het wat minder uitgebreid aan te pakken. Maar ik vind het bijzonder feestelijk zo midden in de week.


maandag 22 april 2013

Olijven

Een tijdje geleden schreef ik er al over: ik heb twee grote potten olijven staan. Ooit waren ze heel goedkoop te krijgen. In iedere pot zit 850 gram olijven. Mijn oog was toen behoorlijk wat groter dan mijn maag. Het ziet er ook zo aantrekkelijk uit, zo'n heerlijke hoeveelheid olijven. Het geeft een gevoel van overvloed. Iets teveel overvloed in dit geval....

Ik loop al een tijdje rond met de gedachten dat ik er wat mee moet doen. Het leek me een goed idee om de olijven in kleinere potten in te maken. Met enige moeite kreeg ik de deksel, die te groot is voor mijn handen, open. Daarna heb ik de olijven een nacht laten uitlekken in het vergiet. Ik wilde proberen om de olijven in olie in te maken. Daarom moesten ze echt goed droog zijn. Als ik de olie warm maak en ik doe de olijven in potten met een klikdeksel, dan kan ik ze waarschijnlijk nog een lange tijd bewaren.

Ik maakte twee soorten. De eerste was een mengsel van olijven, gedroogde tomaten, tijm en knoflook. Ik goot de olie uit het potje tomaten in een pan en vulde dat nog wat aan met zonnebloemolie. Daarna pelde ik tien tenen knoflook. Die gingen bij de olie. Terwijl de olie heet werd, sneed ik de olijven in plakjes en de tomaten in kleine stukjes. De verhouding die ik aanhield was 2:1, bij 150 gram olijven kwam 75 gram tomaat. De stukjes olijven en tomaat gingen in schone kleine potjes en daarna goot ik er de warme olie overheen en draaide ik de deksel er op. De potjes werden minder warm dan ik gewend ben bij jam of andere inmaak. Dat maakte me een beetje bezorgd. Na een paar uur ging ik kijken. Gelukkig waren de potjes vacuum gezogen. 

De tweede serie werden chili-olijven. Ik had nog wat chili-olie en mengde die met zonnebloemolie en knoflook. Ik vulde een potje met plakjes olijven en een potje met hele olijven. Daarna deed ik er een gedroogd pepertje bij. De hete olie ging er overheen en toen was het weer wachten. De pot met de hele olijven trok jammer genoeg niet vacuum. Die moet dus in de koelkast. De andere pot was prima. 

Toen had ik nog olijven, tomaten en knoflook over. Met wat olijfolie en tijm werd dat een tapenade, die heerlijk is op een waldkornbeschuit met wat mozzarella. De grote pot van de olijven gebruik ik nu voor de opslag van koffieprut. Als ik straks de courgettes en pompoenen buiten heb staan, kan ik ze (in ieder geval in het begin) beschermen tegen slakken. Slakken houden niet van korreltjes.

Zoals het nu lijkt, is het project geslaagd. Ik zal de potten in de gaten houden want het moet natuurlijk niet gaan gisten. Als ik het resultaat geproefd heb, laat ik het weten.

vrijdag 19 april 2013

Mijn eigen hooimadam

De afgelopen tijd las ik steeds over de hooimadam. Het schijnt een bijzonder handig hulpmiddel te zijn. Ik begrijp het alleen niet helemaal. Ik heb een dikke deken, een kussentje en een handdoek. Dat werkt ook prima voor mijn pan voor kikkererwten. Kan iemand me het verschil uitleggen?


donderdag 18 april 2013

Snelle recepten voor een drukke week (3)

Snelle pasta met spinazie en knoflook
Ik begin met het koken van water in de waterkoker. In de tussentijd snipper ik een ui en pel een teentje knoflook. Het water gaat in een pan en dan breng ik het opnieuw aan de kook. De pasta kan er bij en als het water weer kookt, zet ik het gas uit een de keukenwekker op 10 minuten.

In de tussentijd maak ik een klein beetje olie heet in mijn koekenpan met keramische bodem. Zo'n pan kan ik iedereen aanraden. Hij wordt razendsnel heet, je hebt bijna geen olie nodig en de pan is in een mum van tijd weer schoon. De uitjes gaan erbij en daarna pers ik er de knoflook boven uit. Dan zijn er twee mogelijkheden. Ik kan verse spinazie roerbakken of spinazie uit de vriezer warm maken. Als ik verse spinazie gebruik, moet ik die eerst wat kleiner snijden om het goed te kunnen eten bij de pasta. Snijden kost tijd. Dus, als ik snel wil, neem ik diepvriesblokjes. Als de spinazie ontdooid is, gaat er thijm, zout en peper bij. Ik giet de pasta af, doe de saus er overheen en rasp er kaas bij. Als je een smeuige saus wilt, kun je in plaats van geraspte kaas ook roomkaas nemen.

Snelle roerbak met mushroomsauce
Ook hier komt de waterkoker weer aan te pas. Ik kook water, doe het in een pan met doperwten uit de vriezer. Ik snijd ondertussen kleine roosjes broccoli. Als het water kookt doe ik er stukjes broccoli bij. Ik zet het water uit en wacht een paar minuten. Daarna verwarm ik olie in de wok. Ik schep de groente uit het water en bak het warm. Als het water weer kookt, zet ik het uit en doe de Chinese mie er in.

Dan gaat er een flinke scheut mushroomsauce bij de groente en een doosje taugeh. Mushroomsauce kun je kopen bij de toko. Het is de vegetarische variant van oestersaus. Het heeft een mooie kruidige, pittige smaak en is sterk genoeg om een gerecht lekker kruidig te maken. De taugeh moet een beetje zachter worden, maar niet teveel. Ik houd wel van een bite. De gare mie schep ik uit de pan door het groentemengsel in de wok. Dat is alles.

Snelle soep courgette met kaas en room
Naast mijn koekenpan  is mijn rasp een van de belangrijkste gebruiksvoorwerpen in de keuken. Ik kan wortels, selderij, gekookte bietjes of pastinaak raspen voor een salade. Kaas raspen is een kleinigheid. En voor deze soep is de rasp ook ideaal.

Waterkoker, rasp en ceramische pan, mijn drie keukenfavorieten
Ik begin, zoals zo vaak, met het snijden van een uitje en het pellen van knoflook. Ook de waterkoker wordt ingezet. Ik bak het uitje en de knoflook in een pan met een dikke bodem. Daarna rasp ik een courgette boven de pan. Het voordeel daarvan is, dat de courgette heel snel gaar wordt. Na een paar keer omscheppen gaat er 750 ml kokend water bij en 1 bouillonblokje.  Ik laat de soep een paar minuten pruttelen en doe er dan een blok blauwe aderkaas bij en en scheutje sojaroom.  Ik pureer de soep met mijn staafmixer (keukenfavoriet nummer vier). Laatst at ik courgettesoep met karwijzaad. Dat is echt een lekkere combinatie. In dat geval is blauwe aderkaas geen goed idee, overigens. Room is genoeg.

Dit recept kan ik ook goed maken als ik weinig in huis heb. Ik heb meestal wel een paar stukjes kaas in het vriesvak. De courgette vervang ik dan voor diepvriesdoperwten. En als ik geen room in huis heb, gaat het ook prima zonder: ik kan de soep wat dikker maken met een roux van wat bouillon en een klein beetje maizena.

De gevulde omelet
Sinds ik mijn nieuwe koekenpan heb, is de omelet een van mijn favorieten. Je kunt een omelet vullen met van alles en nog wat. Spanjaarden, met hun tortilla's, zijn er meesters in. En het is een ideale methode om restjes op te maken. Spinazie uit het pastarecept kan prima in een omelet. Met wat extra kaas er overheen en een broodje erbij is het een heerlijke avondmaaltijd. Met het broccoli-doperwt-taugehmengsel maak je een mooie oosterse omelet.

koekenpan Dit is de derde serie snelle recepten. De eerste serie vind je hier en de tweede hier.

woensdag 17 april 2013

De laatste wintergroente

De voorraad die ik kocht in de Noordoostpolder is op. Ik kookte de laatste bietjes en maakte er twee salades mee. De een was de River Cottage linzensalade en de ander een combinatie van geraspte bietjes, rucola en mizuna uit de vensterbank en blokjes feta.

Nu is er geen 'wintervoorraad' meer. Ik heb ontdekt dat ik in mijn schuurtje, zo lang het niet al te warm is, een behoorlijke voorraad bewaargroente kan opslaan. Ik had de groenten nu in stevige kartonnen groentedozen en afgedekt met theedoeken. Misschien kan ik dat volgend jaar beter doen. Misschien kan ik experimenteren met inkuilen of zoiets.

Ik denk dat ik deze winter opnieuw een grote hoeveelheid groenten ineens zal kopen. Of ik weer naar de  Noordoostpolder zal gaan, weet ik nog niet. Er is ongetwijfeld een biologische boer dichter in de buurt. Met een beetje geluk hoef ik geen pastinaken of peterseliewortel te kopen. Die staan dit jaar in mijn tuin.... hopelijk.

dinsdag 16 april 2013

Tuinieren

Deze week is mijn tuinseizoen echt begonnen. Ik loop wat achter doordat ik het heel druk had op mijn werk. Ik heb nog niks voorgezaaid en tot afgelopen zondag had ik de helft van de bloementuin op orde. Daar komt nu snel verandering in.

Mijn tuin is 18 meter diep en bestaat uit twee delen. Vooraan is er een symmetrisch gedeelte met buxus langs het pad. Dan staat er een rozenboog. Daarachter is een houten vlonder (levensgevaarlijk glad als het regent) en een moestuin van ongeveer 15 vierkante meter. Toen ik mijn huis kocht was daar een grasveld. De zoon van een vriendin heeft vorig jaar zomer een dag heel hard gewerkt om het gras weg te halen. Daarna heb ik er zelf een kuub tuinaarde over verdeeld. De stenen voor de paadjes vond ik op de website gratis op te halen. In ruil voor een bosje lentebloemen had ik 120 mooie donkerrode klinkers.

De tuin is nu omgespit. Een middag en een avond flink doorpakken en het is voor elkaar. Tegen een rek zaaide ik doperwten en peulen. Net op tijd, want ze moeten voor half april de grond in. Verder zaaide ik een rijtje spinazie en twee rijtjes peterseliewortel. De komende dagen (als het weer het toestaat) ga ik iedere avond twee uurtjes de tuin in.

Terwijl ik bezig ben, komen er ook nieuwe ideeen. In mijn tuin staan twee boompjes die ik echt niet mooi vind. Maar een tuin zonder hoge elementen is vaak wat saai. Als spittend vond ik de oplossing: ik ga ze vervangen door fruitbomen, in ieder geval een Gieser Wildeman, en tegen de muur van de buurman ga ik zwarte bessen neerzetten. Ik moet daar nog wel even op studeren. De grond in mijn tuin is overduidelijk vette klei. Dat is niet voor iedere plant geschikt.

Nu kan ik bij de Welkoop een analyse laten maken van mijn tuingrond en dan krijg ik daar een verbeteradvies bij. Ik denk dat ik dat maar even ga doen.

maandag 15 april 2013

Opladen

Vorige week las ik in de krant dat dertigers steeds vaker last krijgen van een burn-out. Ze zijn minder bestand tegen de drukte op het werk dan veel ouderen. Dat heeft, volgens het artikel, niet te maken met de belastbaarheid van de dertigers. Ze hebben dezelfde belastbaarheid als ouderen, maar het leven vraagt veel meer van hen. Dertigers hebben vaak een gezin en de eisen aan opvoeding zijn hoog. Er is waarschijnlijk ook een groep met zorgtaken voor ouders of andere mensen. Daarnaast is er nog veel dat moet. Je moet een spannend leven hebben; stralend op facebook staan, zeg maar. Zo'n hoog streefniveau houdt niemand lang vol.

Jaren geleden las ik het boek Timeshifting van Stephan Rechtschaffen. Hij stelt dat het geen probleem is om hard te werken, als je tussentijds maar genoeg ontspant. Zijn voorbeelden zijn eenvoudig. Je kunt bijvoorbeeld direkt de telefoon opnemen als-ie gaat. Je kunt ook even rustig wachten in innerlijk de overgang maken van waar je mee bezig was naar een gesprek met iemand aan de telefoon. Thich Nhat Hanh raadt hetzelfde aan. Beschouw de telefoon net als de bel: even rustig ademhalen en dan met aandacht de telefoon beantwoorden. Daarmee haal je op iets kleins de snelheid uit de dag. Zulke voorbeelden zijn er genoeg. Rustig even je handen wassen. Met aandacht een paar slokken thee drinken of een lunchwandeling maken
.
De afgelopen weken is het erg druk geweest. Ik had een feest georganiseerd op mijn werk. Dat betekende lange dagen en werken in het weekend. Het feest is achter de rug. Het was erg leuk. Dat maakt het alle inspanning wel waard.

De drukte van de voorbereiding van zo'n feest is te groot om te ondervangen met kleine momenten van rust. Ik moet dan iets meer tijd nemen om te ontspannen, anders gaat mijn concentratie achteruit. Tijdens een meditatiedag een tijdje geleden noemde de spreker het; waar word je door gevoed. Het is goed om dat soort dingen te weten na een drukke periode echt goed te herstellen. Ieder heeft eigen dingen die helpen om te ontspannen. Een vriendin van mij gaat dan naar een sauna of kiest voor een massage, mijn zus gaat graag naar het strand en een vriend van mij luistert een tijd naar harde rockmuziek.

Ik herstel graag in een cafe. Ik had een donderdagmiddag vrij genomen en besloot te gaan lunchen. Ik bracht mijn fiets bij de fietsenmaker voor onderhoud en ging naar een mooi cafe in de buurt. Een lekker warm broodje mozzarella en een glaasje wijn, een schrift voor aantekeningen en een boek of een stapel tijdschriften, dat is wat ik nodig heb. Na anderhalf uur kom ik als een ander mens het cafe weer uit. Dit weekend heb ik het herhaald in Amsterdam op een terras. De zon scheen, ik had een wit wijntje en wat broodjes met houmous. Ik las Koninkrijk van sloppen van Auke van der Woud en naast mij hadden mensen een gesprek over de nieuwe liefde van de een en het nieuwe bedrijf van de ander. Reuze genoeglijk allemaal.

dinsdag 9 april 2013

Vakantie

Vorig jaar nodigden mijn zus en zwager en hun kinderen me uit voor een weekje vakantie bij Parijs. Mijn zus kan geweldig zoeken op Internet en had een mooi huis gevonden met een grote tuin. Ik ben in mijn autootje gestapt en erheen gereden. Wel met tom tom overigens. Anders was het heel ingewikkeld geworden. We hebben een prachtige week gehad. Ik vond het heel feestelijk om mijn neef en mijn nichten wat langer mee te maken en te zien hoe karaktereigenschappen door de generaties terugkomen, zoals dromerigheid en koppigheid.

Dit jaar heb ik opnieuw een uitnodiging gekregen en bepaalden we samen de bestemming. Mijn voorwaarde was dat ik de afstand in een dag moest kunnen rijden. Ik dacht dus aan de Harz of de Elzas. De Elzas had mijn voorkeur vanwege de wijn. Het is reuze leuk om wijn te proeven en wat bijzondere flessen mee te nemen naar Nederland. Toen ik vorig jaar met een busreis langs de Loire ging, was dat ook een van de hoogtepunten. Ik vond het ook leuk om naar Luxemburg te gaan. Alleen al omdat ik er nooit geweest was.

Mijn zus kwam met zes voorstellen, verdeeld over de Elzas, Luxemburg en zuidoost Belgie. Allemaal prima huizen, maar er waren er toch een paar die me erg aanspraken. Mijn zus en ik spraken af dat ik een top drie zou sturen. Nou ben ik jarig in de vakantieweek, net als een van mijn nichtjes. Zij vulde eerst haar top drie in en we waren het helemaal eens. Mooie oude huizen in heuvelachtige wandelgebieden. Helemaal goed. Ze heeft een goede smaak.

Helaas waren alle huizen die we hadden gekozen al verhuurd. Inmiddels hebben we een huis gevonden in de buurt van Reims. Midden in de champagnestreek. Volgens mijn zus is er op iedere hoek een champagneboer. Dat heeft ook zo z'n charme. Een korte rondtocht op internet toont een interessant gebied met mooie oude gebouwen. Mooi gebied om te wandelen en waarschijnlijk een leuk dagje Reims. En er komen beslist flessen mee naar huis. Geen Gewurztraminer of Pinot gris maar champagne....

Vorig jaar heb ik mijn trip gecombineerd met een bezoek aan vrienden in Zeeland op de terugweg. Het was ouderwets; praten in de tuin tot diep in de nacht. Als het lukt, ga ik dit jaar op de terugweg langs een vriend in Maasstricht en langs kennissen in Kerkrade. Hoe dan ook, het is een mooi vooruitzicht.

maandag 8 april 2013

Mijn energietest


Op www.milieucentraal.nl kun je een energiebespaartest doen. Ik las daarover in een tweet van Ties Mouwen van het energieloket Assen. Dat leek me eens goed om te doen. Aan het begin van de test kon ik invullen hoe ik dacht te zullen scoren. Ik gokte op een 6.7. Dat zegt natuurlijk niks. Ik wist namelijk niet wat ze gingen vragen. Er waren vragen over stroomverbruik, verwarming, waterverbruik, vervoer en energiebesparende maatregelen. Uiteindelijk kwam ik lager uit dan ik dacht: een 6,1. Ik ben daarmee een gemiddelde Nederlander.

De test roept bij mij wel wat vragen op. Vooral omdat er vragen  missen naar mijn idee.

Om te kunnen beoordelen of je zuinig verwarmt is het niet alleen van belang of je een HR ketel hebt, of je thermostaat laag hebt en op ruim op tijd naar de nachttemperatuur zet. Volgens mij telt het ook mee hoeveel radiatoren je aan hebt staan. In de slaapkamer, bijvoorbeeld, is dat helemaal niet nodig. Mijn radiator in het halletje staat ook uit. Dat scheelt nogal in het verbruik van gas.

De test vraagt hoe lang ik douche. Dat is inderdaad bepalend voor het waterverbruik. Ik denk dat het daarnaast belangrijk is om te weten hoe vaak iemand een douche neemt. Stel dat iemand twee keer per dag 5 minuten onder de douche staat. Dan vult hij 5 minuten in, maar zijn waterverbruik is hoger dan iemand die om de dag een douche neemt van 8 minuten, 12 minuten meer in twee dagen. Dat levert denk ik een andere uitkomst op voor de tweede persoon.

Dan de wasmachine. De vraag is hoe heet je meestal wast. Dat is inderdaad een belangrijke indicatie. Hoe lager de temperatuur, hoe minder stroom en hoe langer je met je kleding kunt doen. Toch denk ik dat het ook goed is om te weten hoe vaak iemand wast. Trek je twee keer per dag andere kleren aan, sport je vaak, gaat een handdoek na één keer gebruiken in de was, verschoon je je beddengoed wekelijks? Dat betekent dat de wasmachine vaker draait dan als kleren worden gelucht als er geen vlekken op zitten of een handdoek vaker dan één keer wordt gebruikt. De vraag hoe vaak de wasmachine draait is dus van belang, niet alleen voor de stroom, maar ook voor het watergebruik.

Een van de volgende vragen gaat over de koelkast. Heb je één of twee koelkasten. Logisch dat dat uitmaakt. Ik zou dan denken dat het ook belangrijk is om te weten of iemand een aparte diepvriezer heeft.

Ik heb zo nog een paar dingen, die ik vind ontbreken in de test: de vaatwasser bijvoorbeeld. Maar los van deze punten is het een leuke en redelijk passende test om te doen. En bij mij kwamen precies de punten er uit die ik al wil aanpakken. De isolatie van de vloer, zonnencellen en mijn autogebruik. Ik kreeg deze tips uit de test.
- Plaats zonnepanelen
- Isoleer de vloer
- Isoleer de muren
- Ga met het openbaar vervoer
- Neem een kleinere auto met A-label
- Plak radiatorfolie achter de verwarming.
Als ik dat allemaal doe, gaat mijn score naar een ruime 8. Dat zou leuk zijn. Ik geloof niet dat ik ooit een 10 zal kunnen halen, omdat ik in een oud huis woon en niet onder autorijden uit kom. Maar alles is meegenomen.

Nummer 1,2 en 4 staan sowieso in de planning. De andere dingen moeten misschien later. Het zijn namelijk besparingen die een hoop geld kosten. Zonnepanelen kosten een paar duizend euro. Het duurt ongeveer 10 jaar om die uitgave terug te verdienen. En een andere auto kost beslist ook een hoop geld. Een tweedehands miniklasse is toch al gauw vijfduizend euro. Met een lager bedrag op mijn energierekening ga ik dat niet in een paar jaar terugverdienen. En dan weet ik op dit moment nog niet wat het kost om de vloer te isoleren. Het is geen reden om het niet te doen, maar wel een reden om het niet allemaal nu te doen. Die 8-en-een-beetje is voor over een paar jaar.

vrijdag 5 april 2013

Genieten bij mijn kacheltje

Nu het buiten langzaam minder koud wordt, wil ik de verwarming zo min mogelijk aan hebben. Het komt regelmatig voor dat ik een uurtje thuis ben om te eten, dan weg ga en rond half 11 weer terug ben. Voor dat ene uurtje doe ik de verwarming niet aan. Ik ben toch in beweging tijdens het koken en daarna zit ik een twintig minuten om te eten. Voordat ik het echt koud kan krijgen, ga ik al weer weg.

Als ik aan het eind van de avond weer thuis kom, vind ik het ook onzin om de verwarming aan te doen. Ook voor dat ene uurtje is dat wat overdreven. Daarom ben ik zo gelukkig met mijn gaskacheltje. Als ik de suitedeuren dicht doe en vlak bij de kachel ga zitten, is het absoluut warm genoeg. Een kopje thee erbij en het is compleet. Als het dan toch te koud is, heb ik altijd nog een stuk van de grand foulard.

 De warmte van een kachel is niet te vergelijken met de warmte van een CV. Een collega van mij woont in een huis met alleen maar kachels. Als hij bij mensen op bezoek gaat die CV hebben, kleedt hij zich altijd extra warm. Voor hem voelt CVwarmte kil. Ik ben het met hem eens dat de warmte van een gaskachel veel gloeiender is, veel intenser. De warmte van vlammen en die van de zon is met niets te vergelijken en verreweg de lekkerste warmte. Daarom geniet ik zo van mijn kachel.

We zijn in de afgelopen eeuw aan een hoop comfort gewend geraakt. Een eeuw geleden hadden de meeste huizen kolenkachels. Als de lente begon, gingen de kachels naar de zolder en ze kwamen pas weer terug als de Zuidlaarder markt begon. Dat was in de loop van oktober. De afgelopen twee weken hebben we kunnen meemaken hoe koud het nog kan zijn als de lente al begonnen is. Dat maakte toen niet uit: doe maar een extra trui aan.

Zo schreef een vrouw in 1911 aan haar zus dat ze zo blij was met de mooie nieuwe kachel, die ze had gekregen voor haar zilveren bruiloft. Niet dat hij al aan hoefde, want het was nog 15 graden in de kamer(1). Dat is wel even iets anders dan de 20 graden of meer in vele huizen, waarbij mensen in de winter nog in een dunne bloes zitten.

Ik heb in het afgelopen jaar gemerkt dat het een zaak is van gewenning. Als ik het kacheltje aan heb maar de verwarming uit laat, wordt het in de kamer nooit 20 graden. Dat geeft niet omdat ik toch vlak bij de warmte zit. In de rest van het huis is het dan dus koud: 14,5 graden. En toch heb ik daar weinig last van. Als ik naar de keuken ga, doe ik een omslagdoek om. En zo blijf ik warm. Het is dezelfde gewenning die ervoor zorgt dat ik de kachel eigenlijk niet meer hoger zet dan 19 graden. Meer heb ik niet meer nodig. Als ik gasten krijg, is dat een ander verhaal. Dan zet ik de verwarming op 20. Mensen moeten het niet koud hebben als ze bij me op bezoek komen.

Er zijn nog meer punten waarop we steeds luxer zijn gaan leven en steeds meer verbruiken. Het wassen van kleding en van onszelf, bijvoorbeeld. Een kleine zoektocht op Internet leert dat we per persoon per jaar zeven keer zoveel water gebruiken als in 1900.  Sinds kort loopt het waterverbruik iets terug. Dat zou kunnen liggen aan de waterbesparende douchekoppen en toiletten die steeds meer worden gebruikt. Een goed teken.

Is het echt nodig om elke dag te douchen? Moet al onze kleding wel zo vaak worden gewassen? Ik vraag het me af. Toen mijn badkamer vorig jaar nog in verbouw was, waste ik me in de keuken aan de kraan. Om de paar dagen ging ik bij een vriendin onder de douche. En ik was net zo schoon als in de periode daarvoor, waarin ik elke dag onder de douche ging. We zouden toch ergens in het midden moeten kunnen eindigen.

Vroeger was zuinigheid gewoon en verspilling een teken van gebrek aan controle. Nu is dat niet meer zo algemeen. Voor grote groepen mensen is genieten meer het devies. Dat vind ik overigens prima. Ik wens iedereen een goed leven toe. Mijn gedachte is alleen, dat je beter en meer kunt genieten als je weet dat dat niet over de rug gaat van een ander, het milieu of de volgende generatie. Als grote groepen mensen bijvoorbeeld zuiniger zijn met water, dan zou dat kunnen betekenen dat de delen van de wereld, die nu een groot tekort hebben, meer water zouden kunnen krijgen. Ik ben daar voor en zal zeker de komende tijd nog zoeken naar mogelijkheden om op water te besparen.

(1) Ileen Montijn, Leven op stand.

woensdag 3 april 2013

Zonnecellen

Mijn onderzoek naar de zonnecellen is begonnen. Op Internet staat een meting van de gemeente, die aangeeft dat mijn dak zeer geschikt is voor het plaatsen van zonnecellen. Nou dacht ik dat al wel: een plat dak en geen hoge bebouwing in de omgeving. Maar het is een goed begin.

Ik zocht opnieuw contact met Grunneger Power en kreeg een verontschuldiging per mail dat ze nog geen antwoord hadden gegeven. Ze stuurden me ook een formulier dat ik moest invullen en dat zij kunnen gebruiken als basis voor hun advies. Nu is het tijd om met het andere lid van de vereniging van eigenaars te praten.  Hij heeft de helft van het dak in eigendom. Het lijkt me dus logisch dat we het er even over hebben. Ik verwacht niet dat hij bezwaar maakt. Wie weet, wil hij wel meedoen.

Verder wil ik nog meer weten over de zonnecellen die onlangs spontaan in brand zijn gevlogen. Het lijkt me beter om die dan niet te kopen.

Als ik de eigenaar van het bovenhuis heb gesproken, kan ik het formulier invullen en een afspraak maken. Tegen die tijd is waarschijnlijk ook duidelijk hoeveel geld ik terug krijg van de belasting, en dus hoeveel geld ik kan besteden aan de zonnecellen. Ik wil absoluut wel een meter die ook terug kan leveren. Dan wordt het namelijk interessant om meer cellen neer te zetten dan ik nodig heb voor mijn eigen verbruik. De rest van Groningen kan dan meegenieten van mijn dak.

Vragen:
Wat ik me wel afvroeg is of ik voor de rest van mijn bewoning van dit huis dan ook gebonden ben aan dezelfde leverancier. En wat als de coöperatie ten onder gaat? Hoe is dat dan geregeld?

En, zoals bij alle beslissingen die ik wil nemen, zijn er bezwaren. Een vriend van mij zei me dat het heel belastend is voor het milieu om de zonnepanelen te maken. Dat is vervelend, maar is het vervuilender dan het maken van een CV ketel? Of dan het gebruiken van gas en stroom van andere bronnen? En hoe zit het op de lange termijn? Het blijft lastig. Zeker toen ik een bericht las in Trouw, dat ik hier kort samenvat:

Zonne-energie zit in de lift, maar het valt tegen hoeveel energie zonnepanelen uit de zon weten te halen. De hoeveelheid energie die de zon in één uur tijd naar de aarde zendt, is voldoende om een jaar lang te voorzien in het totale energieverbruik op aarde. De techniek is nog lang niet ver genoeg ontwikkeld. Het rendement is 16 procent tot 20 procent. Dat betekent dat er van iedere vijf Watt vermogen aan zonlicht dat op een zonnepaneel valt, slechts één Watt wordt omgezet in energie.

Dit gebeurt omdat het zonlicht wordt weerkaatst of omdat het opgaat aan het opwarmen van het paneel. Op innovaties die dat percentage verhogen moeten we nog minstens tien jaar wachten. Bovendien zijn nieuwigheden erg kostbaar. Fabrikanten op de markt van de zonne-energie letten wel op rendement, maar daarbij het gaat hun er niet om zoveel mogelijk energie uit zonlicht te halen. Zij willen zoveel mogelijk energie leveren tegen beperkte kosten.

Ik heb nog het een en ander te bespreken met Grunneger Power, denk ik....

De prachtige foto komt van Zaplog.nl

dinsdag 2 april 2013

Update maart

Wat een rare maand was dit. We begonnen met heerlijk zonnige dagen aan het begin van de maand. De warmste dagen ooit rond die tijd. Ik deed de eerste stappen in de tuin en zat te genieten van de zon (achter glas dan wel) om van mijn lichte winterdepressie af te komen. Het was zelfs zo dat we zonder jas naar buiten konden. En toen kwam de winter terug en tot laat in de maand lag het ijs op het water. Er stond op 25 maart een foto in Metro met schaatsende mensen. Dat zijn we niet meer zo gewend. Volgens de site van het KNMI kwam het vroeger vaker voor. De eerste twee dagen van april zijn hoopvol. Gistermiddag kon ik eindelijk de tuin in. De linkerhelft van de tuin is nu zomerklaar. De andere helft doe ik later. Daar komt minder zon en nu vind ik het daar nog te koud om te werken. De grond is overigens schrikwekkend droog.

Goed, het is tijd voor de update in mijn jubeljaar. Mijn zus, die de waaier maakte, zei me dat ik nu een sabbatsjaar heb, geen jubeljaar. Het jubeljaar is 7x7, dus als ik 49 ben. Ik houd het op jubeljaar, omdat ik het een mooie term vind. In ieder geval heb ik het nu rechtgezet.

Wens 1: Het artikel heeft stil gelegen. Geen nieuws daar dus.

Wens 3: Een jaar bloggen. Ik heb nu drie maanden stukjes op deze blog gezet. Binnenkort zal ik alles eens terug lezen. Misschien vallen me dingen op over het goede leven.

Wens 9: Retraite weekend. Ik volgde één dag van een weekend over compassie. De dag is me sterk bijgebleven. Het was even wennen om zo lang te mediteren. Ik heb genoten van de lange loopmeditaties. Al met al zal ik me zeker nog een keer aanmelden voor een meditatieweekend en dan wel de twee dagen volgen. Waarschijnlijk gaat het dan makkelijker, omdat ik weet wat me te wachten staat.

Wens 13: Het goede doel van deze maand was Vluchtelingen werk.

Wens 15: Geen boek dit keer over het begin van de VS, maar over de recente geschiedenis. Ik ben bezig in Game change, een boek over de presidentsverkiezingen in 2007 & 2008. Heel erg boeiend. Misschien schrijf ik er nog eens iets over.

Wens 20: Een prikbord maken. Zoals ik al schreef, is de basis in huis. Nu wordt het zoeken naar de andere onderdelen. Hopelijk heb ik in april een goed idee.

Wens 21: Groentetuin. Het ontwerp is er nog niet. Ik moet eerst maar eens zorgen dat de groenten gezaaid worden. Het wordt beter weer, dus wie weet kan ik aanstaande zondag zaaien.

Wens 22: Concert Andreas Scholl. Toen ik eindelijk tijd had om een kaartje te kopen, was het concert uitverkocht. Dom, dom, dom. Aan de andere kant: ik had het mooie concert van Christoph Pregandien in Brussel. Daar heb ik geweldig van genoten. Nu ga ik op zoek naar een andere goede besteding van mijn cultuurbonnen.

Wens 25: Bios. Het Boeddhistisch Filmweekend was heel inspirerend. Ik heb er al over geschreven.

Wens 31 Roman: Ik heb Ademschommel van Herta Muller uitgelezen.  Ik was erg onder de indruk van het boek. Vanavond bespreken we het in de leesclub en ik ben benieuwd naar de reactie van de anderen. In de trein naar Den Haag las ik afgelopen weekend Cider voor arme mensen van Hella Haasse. Haasse is altijd een van mijn favoriete schrijvers geweest. Nu merkte ik toch in details dat het wat gedateerd is. Overigens waren de persoonsbeschrijvingen en de sfeertekeningen geweldig als altijd.

Wens 43: Autoloze dagen. Deze maand kom ik op 4 dagen, als ik paasmaandag meetel. Daar moet een dag vanaf omdat ik op zaterdag extra heb gewerkt. Geen geweldige score. Ik merk dat dit een lastig punt is als ik het druk heb.

Wens 44: Huis isoleren. Kleine aanpassing: de borstel is achter de brievenbus geschroefd.

Wens 48: Elke maand een recept uitproberen: Ook deze maand koos ik iets van River Cottage: bieten linzensalade en het was heerlijk. Ik heb het sinds de eerste keer al drie keer gemaakt.

Wens 52: Welkome hal. Er ligt nu vloerbedekking in de hal, daar schreef ik afgelopen week over.