Berichten

Berichten uit november, 2012 weergeven

Wensen voor 2013 (12 t/m 21)

Afbeelding
Over een maand en een paar dagen wil ik graag mijn lijst met wensen af hebben voor volgend jaar. Leuk om de grabbelton vol te hebben op 1 januari. Ik heb dus nog een tijdje nagedacht over de lijst. Laat ik beginnen met wat ik nog voor anderen wil betekenen.

Wens 12: Ik wil graag weer vrijwilligerswerk doen. Ik had een afspraak bij de winkel van Terre des Hommes hier in de buurt. Twee zaterdagmiddagen achter de kassa en andere werkzaamheden in de winkel. Het leek me een mooie combinatie met de sanghaochtend, die ik de eerste en de derde zaterdag van het jaar heb. Helaas heeft de coördinator van de winkel me afgebeld voor voorlopig. Ze wilden eerst de mensen die ze nu in opleiding hadden in de winkel aan het werk hebben, voordat ze weer iemand zouden aannemen. Gelukkig hebben ze genoeg vrijwilligers. Ik zou het wel heel leuk vinden om zoiets te doen. Ik sta achter de doelen van Terre des Hommes en het werk vergt niet teveel denkwerk. Daarvan heb ik al genoeg. Misschien wacht ik op een an…

Bietjes en knolselderij

Afbeelding
Voor mijn lunch deze week maakte ik zondag een pan knolselderijsoep en bietjessalade. De soep ging volgens mijn standaardrecept: veel groente net onder water in de pan, bouillonblokje erbij en wat kruiden naar smaak. Dit keer sneed ik er als extraatje een rode uit doorheen. Als het gaar is, pureren met de staafmixer. Het levert altijd weer een intens smakende soep op. Iedere morgen warm ik een deel van de soep op. Die gaat in een kleine thermosfles (ooit uit een kerstpakket) mee naar mijn werk.Rond lunchtijd heb ik dan heerlijk warme soep. 

De bietjes kookte ik gaar en daarna gingen ze door de rasp. Ik combineerde het met fijn gesneden mierikswortel. Elke dag heb ik naast mijn boterhammen nog een klein hapje groente. Dat maakt elke lunch een klein feestje.

Ik kookte meer bietjes dan ik nodig had voor de salade. Daar maakte ik bietenrelish van, een soort kruidige salade. Het is heel lekker met geitenkaas, cottage cheese of bij andere frisse kazen. Het recept heb ik ooit uit een kookboek …

Huiskamertoneel

Afbeelding
Kort nadat ik in mijn nieuwe huis was komen wonen, vond ik een uitnodiging van J. in mijn brievenbus. Ze woont hier in de buurt, is drama docent en wilde graag met een paar mensen uit de buurt en toneelstuk maken en dat voor andere mensen uit de buurt opvoeren. Het voorstel sprak me erg aan. Ik heb haar gemaild en kon meedoen. Er waren nog twee andere vrouwen die belangstelling hadden: een mooi clubje.

In 11 sessies ontstond een treinreis langs ontmoetingen. J. kwam al vroeg met een Russisch liedje over een blauwe trein, maar dan in het Nederlands. Dat werd het begin. Daarna kreeg ieder een personage. Dat was een leuk onderdeel. In een interview vertel je wie je bent en gaandeweg ontstaat er iemand. Natuurlijk is het personage in de volgende weken erg veranderd, maar het was een leuk begin.



Uiteindelijk hadden we een teruggetrokken vrouw die precies wist hoe het hoorde, haar zus die voor de vorm een ontmoeting met haar had, een operazangeres die een boek wil schrijven en een picknick he…

Restjes

Afbeelding
Een andere vraag die Milieucentraal deze week stelde, ging over voedsel. Het is een heel belangrijke vraag. We schijnen, alleen in Nederland al, voor een paar miljard aan voedsel weg te gooien. Bij mij verdwijnt er  soms ook het een en ander in de vuilnisbak. Er was bijvoorbeeld een heerlijk stoofpeertje achter in de koelkast terecht gekomen. Helaas was het gaan gisten. Soms ligt kaas te lang en wordt het zo hard dat ik er niks meer mee kan.

Wat het eerst bij mij opkomt is: wat je niet in huis haalt, hoef je ook niet weg te gooien. Ik koop toch wel regelmatig teveel groente. Het ziet er in de winkel altijd zo verlokkelijk uit maar het komt er op neer dat ik toch extra koolbladeren die vergeeld zijn, de buitenste bladeren van de witlof, verschrompelde teentjes knoflook of uien moet weggooien. De meeste dingen gaan dan op mijn composthoop, maar toch. Als je afpast aan je behoeften wat je koopt en kookt, is het niet nodig om dingen weg te gooien. Ik zelf koop een combinatie van groenten d…

Verpakking

Afbeelding
Milieucentraal is bezig met een actie over verpakkingsmateriaal. De vraag die ze stellen is hoe je voorkomt dat je er veel van moet weggooien. Ik doe een paar voor de hand liggende dingen:
Zelf een tassen meenemen als ik boodschappen ga doenDe papieren zakken voor de groente (bij de ecosupermarkt) hergebruiken (gewoon de volgende keer weer meenemen naar de winkel en de nieuwe prijssticker over de oude.) Zoveel mogelijk de groente los kopen, verpakking is vaak helemaal niet nodig.Bij de kaaswinkel lever ik mijn papier weer in en laat ik er nieuwe kaas in verpakken. Dat doe ik 1 keer, daarna heb ik het idee dat het niet hygienisch meer is. Hergebruik van verpakkingsmateriaal dat ik soms toch krijg. De zak waarin ik brood koop, kan ik gebruiken om mijn boterhammen mee te nemen naar mijn werk. Als ik een keer toch een plastic zakje meeneem (die van heel dun plastic waar je in de supermarkt de groenten in moet doen), dan gebruik ik dat thuis als afvalzak.Weinig wegwerpspullen gebruiken, bij…

De droom van autarkie

Afbeelding
Als de behoefte aan zelfvoorziening genetisch bepaald is, bezit ik het gen. Mijn ouders hadden, naast hun liefde voor de groentetuin, allebei hun dromen over zelfvoorzienend leven. Ik zie dat achteraf. Op het moment dat het gebeurde, lette ik er niet zo op.

Ik denk dat het een mengvorm was tussen verlangen naar of de noodzaak van zuinigheid en een soort autarkie. Mijn moeder maakte veel kleding zelf. Later had ze ook een breimachine. Mijn twee zussen hebben allebei dit gen, mijn nichtje ook.  Zij maken prachtige kleding. Ik heb er het geduld niet voor.Mijn moeder weckte groente en op dinsdag probeerde ze nieuwe recepten. Mijn vader was een aardappels-groente-vlees-man, en op dinsdag gaf hij een cursus in Utrecht. Wij vonden dat experimenteren leuk en hij had er zo geen last van. Het inmaken van groente en fruit is in mijn genen terecht gekomen. Nieuwe recepten probeer ik ook graag uit. Daarin ben ik niet de enige, we zijn allemaal dol op eten.
Mijn vader was een campeerder. Hij vond het…

Variatie op een thema

Afgelopen weekend maakte ik met een goede vriend koekjes van knolselderij. Er was een dipsaus bij van yoghurt en peterselie. De koekjes waren eerder op dan de saus. Toch jammer om weg te doen. Daarom maakte ik een variatie op tzatziki: Hollandse wintertzatziki.

Ik raspte een halve knolselderij als vervanging van de komkommer en een stukje van de mierikswortel, die ik bij Bioromeo had gekocht, in plaats van de knoflook. Dat roerde ik door de yoghurt en vulde het aan met nog wat hangop. De peterselie die er al doorheen zat is een mooi alternatief voor de munt of de dille die normaal door tzatziki gaat.

Ik heb het mengsel wat dikker gelaten dan gewoonlijk bij tzatziki  omdat ik het op brood wil kunnen smeren: gezond broodbeleg voor weinig geld en gemaakt van ingrediënten van het seizoen en uit de buurt. Zo kan ik het goede verantwoordelijke leven combineren met het goede smakelijke leven en dat is een plezierige gedachte.

Groenten uit de 'buurt'

Afbeelding
Via twitter kwam ik het bedrijf Bioromeo tegen: een samenwerking van biologische boeren uit de Noordoostpolder. De lijst met groenten in de webwinkel is indrukwekkend. Als je groenten eet van het seizoen en je haalt die ook uit de buurt, is dat het minst belastend voor het milieu. Daar streef ik dus naar. Nu woon ik niet in de Noordoostpolder. Normaal zou ik er dus niet kopen. Maar er was dit keer een uitzondering.

Dit weekend zou ik naar Almere gaan. Mijn zus woont daar met haar gezin. Mijn nichtje was jarig en zaterdag was haar feestje. Ik zou dus zaterdag door de Noordoostpolder komen. Dat was een mooie gelegenheid om biologische groenten te kopen bij deze winkel. Na een korte mailwisseling met Krispijn, die de bestellingen regelt, stuurde ik een lijst met mijn wensen en ging ik op pad.

Rijden door de Noordoostpolder is als rijden door de geschiedenis. Het is zo bijzonder om te zien dat alle boerderijen op dezelfde manier zijn gebouwd. Het voorhuis is overal een typisch jaren vijftig…

Psalm

Afbeelding
Stilte is een element van milde vriendelijkheid. Wachten, niets zeggen en rustig opmerken wat er gebeurt. Dat maakt het makkelijker om kalm mijn reactie bepalen. Snelle oordelen en snelle opmerkingen, ze zijn beslist spontaan en impulsiviteit kan charmant zijn, maar milde vriendelijkheid vraagt een rustig oordeel en voorzichtigheid. 
Ik herinner me dat ik ooit een gesprek had met mijn moeder. Ik was een jaar of 14. Ze vertelde me dat ze een bepaalde psalm van David vaak als gebed gebruikte. Dat had ze nodig, want mijn moeder kon soms heel snel en heel scherp uit de hoek komen. Dat was niet altijd prettig, niet voor haar omgeving en niet voor haar. Eigenlijk was deze psalm een soort mantra voor mijn moeder. Zij koos, als christen, deze tekst, maar er zijn vele andere mogelijkheden, In iedere religie is wel zoiets te vinden.

Ik heb de psalm geleerd uit een proefbundel voor de nieuwe psalmberijming van de gereformeerden (vrijg.):
Zet o Heer een wacht voor mijn lippen,  Behoed de deuren van …

Bokbier

Afbeelding
Bokbier heeft voor mij een bijzondere betekenis. In oktober 1996 deed ik staatsexamen Wekenlang had ik hard gestudeerd op chronologie, paleografie en de geschiedenis van Nederland. Het was een stevig, mondeling examen en gelukkig kwam ik er goed door. Met mijn diploma, inclusief de aantekening dat ik met genoegen was geslaagd, stapte ik in de trein.

Toen ik aan het einde van de rit uit de trein stapte, stond mijn man me op te wachten op het station. We gingen samen een hapje eten bij een eetcafé in de buurt en hij gaf me een mooi pennenset. In het eetcafé was niet direct een tafeltje vrij, dus gingen we aan de bar zitten wachten. We wilden allebei wel een drankje en ik nam een bokbier. Dat was een goede keuze. Ik kan me niet herinneren dat een biertje me ooit zo goed gesmaakt heeft als toen.

Sinds die bijzondere keer, zorg ik ieder jaar in oktober dat ik een mooi glas bokbier drink. En ieder jaar is het weer hetzelfde genoegen in combinatie met dezelfde mooie herinnering. Dit jaar had i…

Metta meditatie (wens 10 en 11)

Afbeelding
Mildheid is mijn ontdekking van de afgelopen jaren in de Sangha. Anne wees me op het boek van Sharon Salzberg Liefdevolle vriendelijkheid.  Het is een boek over de mettameditatie; de oefening in mildheid en liefdevolle vriendelijkheid.

Het valt me op hoeveel makkelijker en fijner het leven meestal is door een milde houding. Maar ook hoe tegendraads het tegelijk is. Kritische mensen lijken intelligenter, wereldwijzer en sterker. En oordelen zit zo in de westerse cultuur. Tel je nog mee als je geen uitgesproken mening hebt? 

Mildheid is ook geweldig moeilijk. Als ik zo'n stuk schrijf over de oceaanroof ben ik een en al verontwaardiging. Ik merk elke dag weer hoe snel ik mijn oordeel klaar heb. Ik zie iemand lopen en heb al een mening, over kleding, houding, uitstraling, noem maar op. Ik benader sommige mensen met wantrouwen, plaats anderen in hokjes als carrieremaker, volgeling, pramaticus, luiaard, noem maar op. Er is vaak maar een seconde voor nodig om een oordeel te vellen.
Een tij…

Oceaanroof II

Ik schreef vorige week een stukje over oceaanroof. Dit weekeinde stond in Trouw een artikel over de subsidies die er aan de visserij worden gegeven. Ook al eet ik geen vis (of vlees), via de subsidies betaal ik met mijn belastinggeld duidelijk wel mee aan de oceaanroof (en bio-industrie). Dat is natuurlijk niets nieuws, maar vervelend is het wel, als ik er bij stil sta. Ik had het nooit zo tot me door laten dringen.

Wonderlijk eigenlijk, dat het geaccepteerd wordt als de belastingbetaler niet voor cultuur wil betalen omdat dat linkse hobby's zouden zijn. Maar mensen met een andere linkse hobby, wat vegetarisme vermoedelijk is, moeten wel zonder morren meebetalen aan het martelen van dieren in megastallen, zodat anderen er zo goedkoop mogelijk zoveel mogelijk van kunnen opeten. Of aan het leegvissen van zeeën die bedoeld zijn voor het onderhoud van ontwikkelingslanden. Dat is hard. Ik wil graag mild in het leven staan. Op dit soort momenten kost me dat moeite...

De VN rapporteur voor…

Ommelandermarkt

Gistermiddag liep ik met mijn broer en schoonzus via het centrum van de stad naar het station. Ze waren   langs gekomen om mijn nieuwe huis te zien. We hadden een gezellige avond. Ze kwamen rond etenstijd. Ik had een Thaise groenteschotel gemaakt. Rode ui met knoflook gebakken, gember, citroengras, rode curry en kokosmelk er door. Bloemkool in kleine roosjes even gekookt en dan erbij, samen met stukjes prei, plakjes champignons, cashewnoten en vegetarische nasiblokjes. Ik gaf er naanbrood bij. Als toetje had ik mangomousse: hetzelfde recept als de perenmousse van het vriendinnenetentje, maar dan met mango. We dronken een mooie gewurztraminer.

We hadden een heerlijk praatavondje met thee en gesuikerde gember bij mijn gaskacheltje. Ik vertelde over mijn plannen voor mijn jubeljaar. We bespraken onze gevoelens bij de politieke ontwikkelingen en onze gedachten over rijkdom en armoede. Over de betekenis van eerlijk delen. 's Morgens ging het gesprek verder waar we het gelaten hadden toe…

Snelle recepten voor een drukke week

Soms zijn er weken dat ik elke avond weg ben. Ik kom meestal om half 7 thuis van mijn werk en als ik afspraken heb, moet ik na een uur meestal weer weg. Ik wil dan toch goed eten. In de afgelopen jaren heb ik een paar fijne, snelle recepten gevonden, die dan op het menu komen:

Snelle soep
Veel groente in een pan, water erbij tot de groente net onder staat. Neem één soort, dat scheelt tijd bij het snijden. Een bouillonblokje erbij. Koken tot de groente gaar is. Hoe kleiner de stukjes, hoe sneller het gaat. Dan de staafmixer er in zetten. Afmaken met room of kaas, afhankelijk van de groente. Een favoriet van mij is bloemkool met sojaroom en gorgonzola.
Je kunt brood bij de soep nemen of witte bonen meekoken en pureren om een wat voedzamere soep te krijgen.

Snelle salade
Mijn favoriete snelle salade is van witlof, aardappels, augurken, geraspte kaas, gekookt ei en (in de tijd dat het in de tuin staat) heel veel verse bieslook. Als ik deze salade maak, kook in de dag van tevoren de aardappel (…

D'ruitdaging: het resultaat

Oktober is al even voorbij. Ik liep wat achter met de d'ruitdaging, maar nu heb ik alle opdrachten gedaan. Dit is het resultaat.

- 5 handdoekjes
- 1 vestje dat ik al noemde.
- 10 inclusief de tubetjes waarover ik al schreef.
- 1 boek dat ik gratis had meegenomen, maar toch niet leuk vond.
- 5 laden van een boekenkast
- 1 oude wekker
- 2 potjes kruiden voor vlees. Voor een vegetariër niet echt nodig
- 6 pennen (toch nog!)die mijn huis in gekomen zijn
- 2 DVD's die ik niet meer kijk
- 5 plastic bakjes, die ik bewaarde voor het geval dat. Ik heb er nu nog steeds 10.
- 15 glazen potten. Ik heb 40 potten voor de inmaak. Zoveel maak ik niet in.... zoveel heb ik niet nodig.
- 4 bloempotten
- 2 toetsenborden (tja, hoe die dan de vorige ronde hebben overleefd is mij een raadsel)
- 2 broeken die ik ooit nog kleiner zou maken, maar dat komt er niet meer van.
- 1 doos tegeltjes die over zijn van het verbouwen van mijn badkamer
- 1 laken dat ik gebruikt heb bij het schilderen
- 1 droogtrommel weggegeven

54 …

Winterrauwkost

Vroeger was het heel normaal. De meeste mensen aten groenten van het seizoen, de groenten die voor handen waren en bewaarden wat ze konden bewaren. In de zomer was het aanbod rijk en werden de voorraden opgebouwd. In de herfst kwamen daar fruit, noten en bessen bij. De bonen werden gedroogd, de aardappels opgeslagen, groenten en fruit werden geweckt. In november kwam het varken op de ladder en werden de worsten gemaakt. In de winter werd dan de voorraad langzaam opgegeten. Bewaargroenten kwamen regelmatig op tafel: kool, wortelen, aardappels en gedroogde bonen. Aan het einde van de winter werd het kariger. Ik las eens dat het niet voor niets is dat de vasten van de Katholieke kerk al eeuwen aan het einde van de winter valt. Er was dan toch weinig meer te eten.

Het eten van seizoensgroenten is de laatste jaren weer populair geworden. We kunnen in de winter frambozen, bramen, peultjes, tomaten en alle andere dingen die we zouden willen, eten. Maar dat eten moet wel aangevoerd worden uit …

Oceaanroof

Afbeelding
Het Boeddhistisch Dagblad publiceerde een paar dagen geleden een artikel over het risico van oceaanroof. De speciale gezant van de Verenigde Naties (VN) voor het Recht op Voedsel, de Belg Olivier De Schutter, waarschuwt dat de visgronden van ontwikkelingslanden beschermd moeten worden tegen overbevissing. Doordat de visstand in de oceaan afneemt, zoeken de grote schepen van de internationale bedrijven steeds vaker de wateren op die niet voor hen bestemd zijn.

Er moet rekening gehouden worden met de rechten van kleine vissers. Zij vangen niet alleen meer vis per liter brandstof, maar werpen ook veel minder dode vissen terug in zee. Die praktijk van ‘bijvangst’ is erg problematisch op industriële vissersboten. “Industriële visserij in verre wateren mag een optie lijken die economisch zin heeft”, zegt hij, “maar dat is enkel zo omdat de vloten veel subsidies krijgen van hun thuisland terwijl de milieukosten die ze veroorzaken door overbevissing en vernieling van natuurlijke rijkdommen el…

De eerste wensen voor 2013

Afbeelding
In mijn blogje over het jubeljaar schreef ik over mijn voornemen om voor 2013 52 wensen te formuleren. Het is een leuke bezigheid. Mijn eerste verlangens hebben te maken met opruimen. Ik heb nog dingen liggen die ik al heel lang wil, waar ik al eens aan begonnen ben, maar ik heb het nooit afgemaakt. Daar zou ik in 2013 mee aan de slag willen. Hoe minder losse eindjes, hoe meer rust in mijn hoofd.
Het gaat om twee oude beloftes voor het schrijven van een tekst. De eerste is voor een historische vereniging in Siddeburen. Mijn vader heeft daar in de hongerwinter als negenjarig jongetje gezeten. Ik heb daar wat brieven van. Daar zou ik een stuk over schrijven voor het tijdschrift van de vereniging. Het ligt al een jaar of drie. Dat is jammer. Het tweede verhaal dat ik zou schrijven gaat over een bezoek van een Winschoter aan Kampen. Die belofte is van vorig jaar. Het wordt tijd dat ik die ook inlos.
Wens 1: Artikel schrijven voor de historische vereniging Bie 't Schild Wens 2: Artikel vo…

Vriendinnenetentje

Afbeelding
Ik schreef het gisteren al: vriendinnen zijn voor mij een voorwaarde voor een goed leven. Daarnaast heb ik nog twee andere voorwaarden voor mijn geluk: liefde van mijn familie en een tuin. Op dit moment is in mijn leven aan deze voorwaarden voldaan; ik ben een tevreden mens.Gisteren maakte ik dus voor een groep vriendinnen een etentje dat past bij Grüner Veltliner.

Een korte speurtocht op intenet leverde een paar gerechten op, en toen ik mijn boekje Welke wijn waarbij van Huibrecht Duiker erbij pakte, bleek dat Internet de informatie van hem had overgenomen. De gerechten zie hij noemt passen heel goed bij de herfst. Paddestoelensalade, pompoensoep, dat zijn toch echt gerechten die je aan de herfst doen denken. Dit is wat ik er van gemaakt heb:

Crostini met paddestoelen
De crostini maakte ik met plakjes stokbrood, die ik met wat knoflook insmeerde en in de broodrooster deed. Je hoort de crostini eigenlijk in de oven te maken, maar die is kapot op dit moment. De ontdekking dat het ook heel…

Kringloopchique

Afbeelding
Vandaag komen mijn vriendinnen eten. Een vriend heeft voor mij uit Oostenrijk een aantal flessen Grüner Veltliner meegenomen. We gaan alleen gerechten eten die bij die wijn passen. Vorig jaar had ik een dinertje met top ecowijnen en per wijn een passend gerecht. Het zijn vaak heerlijke avonden. Vriendinnen zijn voor mij een van de voorwaarden voor een goed leven. Het praten onderling is sinds de vroege culturen een belangrijk onderdeel van vrouwenlevens.

Ik besteed veel aandacht aan het dekken van de tafel. Schoonheid is ook een onderdeel van het goede leven. Ooit had ik een servies van Wedgwood  maar dat heb ik weggedaan via Marktplaats. Het was mooi, maar heel erg duur als er iets kapot viel. Het werd een beetje teveel van het goede. Mijn zus begon op een bepaald moment met het verzamelen van wat zij noemde haar Marie Antoinette servies: crèmekleurig aardewerk met bloemetjes en gouden randjes. Ze heeft er al eens een heel feestelijke high tea mee gegeven, heerlijk tuttig.

Geïnspireer…

Allerzielen

Afbeelding
Vandaag staat in het teken van het herdenken van geliefden. Ik heb nagedacht over de vraag wie ik me dit jaar bijzonder wil herinneren. Het was al snel duidelijk: oma O. Ze was niet mijn echte oma, maar een oudere dame uit de kerk. Ik kwam er graag en veel. En ik was niet de enige. Veel mensen kwamen regelmatig even aanlopen voor een kop koffie en vooral voor een gesprek. Oma kon heel goed luisteren en ze oordeelde nooit. Als ze al haar mening gaf, dan deed ze dat in algemene termen: 'Er zijn wel eens mensen die....

Ik heb veel bijzondere herinneringen aan de dagen die ik bij haar doorbracht. Ze zat altijd op haar vaste stoel, die zo in de kamer stond dat ze de mensen altijd kon zien aankomen. Opa zorgde dan meestal voor de koffie, voor mij de thee of wat limonade. Soms namen we drinkbouillon, die toen voor het eerst op de markt gekomen was.

Oma las de Libelle. Ik vond het heerlijk om daar doorheen te bladeren. Gewoon zitten, plaatjes kijken en weinig zeggen. Zij liep dan door het h…

Stilte

Afbeelding
November is een stille maand, vind ik. De schoonheid van de herfst loopt op z'n eind. Veel bladeren zijn al weg. De maand kent (althans in mijn leven) geen grote feesten of bijzondere momenten. Het is, in de woorden van een vriend van mij, een beetje een niksige maand. Ik heb dat wel lastig gevonden, en soms is dat nog zo. Maar in de afgelopen jaren ben ik stilte en rust gaan waarderen en de rol daarvan in het leven gaan zien. Eén van de momenten waarop mij dit erg duidelijk werd was 23 januari 2003.

Op die dag, laat op de avond, overleed mijn vader heel onverwacht tijdens een spannende schaakwedstrijd. Het was een ervaring die diepe indruk op me heeft gemaakt en me veel over het leven en de dood heeft geleerd. Over de moeite die mensen hebben met de dood, over de kracht die in familieleden opkomt, over verschillende soorten rouw, over de onverwachte warmte en zorg van mensen om je heen en vooral over het alledaagse van de dood.
Toen ik het bericht kreeg, midden in de nacht, leek he…